Al in de zomer zat De Nederlandse Bank met Icesave in haar maag. Ingrijpen was echter lastig, en het publiek waarschuwen vond men onverantwoord. Achteraf kunnen we wel stellen dat het publiek niet waarschuwen onverantwoord was. Veel mensen zitten tijdelijk zonder spaargeld, doordat de toezichthouder niet ingreep.
Minister Bos vindt dat provincies en gemeenten geen risico's moeten nemen met overheidsgeld. Dit staat niet alleen haaks op de autonomie van lagere overheden en de voortdurende decentralisatie, maar doet ook nog eens de werkelijkheid geweld aan. Er is namelijk gehandeld binnen de regels, en als de toezichthouder op tijd had ingegrepen...
Zogenaamd topeconoom Willem Buiter stelt dat "een bank die zo'n hoge rente biedt, dat niet zomaar doet. Sinterklaas bestaat niet." Heeft de goede man nog nooit van marktwerking gehoord? Het is bekend dat grote banken als de Postbank hun rentes de afgelopen jaren geleidelijk hebben verlaagd, omdat ze wisten dat Nederlanders lui waren wat bankzaken betreft.
Je kunt burgers, bedrijven en overheden toch niet kwalijk nemen op zoek te gaan naar de beste aanbieder - er daarbij op vertrouwende dat die aanbieder aan de regels voldoet omdat we een overheid hebben die de regels handhaaft? Marktwerking binnen regels is het fundament van ons economisch systeem. Willem Buiter leeft kennelijk in een andere wereld!
Ook op andere terreinen faalt het toezicht. De Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) concludeert dat bijna de helft van de elektrische producten, met name uit Azie, niet aan de wettelijke veiligheidseisen voldoet. Veel bouwmarkten letten niet goed op, en denk maar niet dat de VWA de boel onder controle heeft. De goedkoopste kerstverlichting kan daardoor levensgevaarlijk zijn. Maar je kan de consument toch niet kwalijk nemen te kiezen voor het grootste aantal lampjes per euro?
Mankementen in elektrische apparatuur zijn verantwoordelijk voor eenderde van alle woningbranden in ons land. En iedereen thuis maar braaf rookmelders monteren. En op het werk druk in de weer met Europese aanbestedingen, kartelboetes, concessieverlening...
We mogen van de overheid verwachten dat producten en diensten aan de vastgestelde normen voldoen. Toezichthouders moeten hun werk dus goed (kunnen) doen! Als politici en economen ons gaan vertellen dat we maar voor bekende merken en wat hogere prijzen moeten kiezen, dan raakt onze geglobaliseerde economie pas echt van slag.